Wspólnicy spółki cywilnej jako przedsiębiorcy
Mimo wyraźnego stanowiska KC co do braku odrębnej podmiotowości prawnej spółki cywilnej w zakresie prawa prywatnego, a za podmiotowością wspólników, sprawa podmiotowości spółki cywilnej stała się przedmiotem kontrowersji w literaturze i orzecznictwie po wejściu w życie GospU. U podstaw tych kontrowersji legło uznanie przez art. 2 ust. 2 GospU za podmioty gospodarcze, tj. przedsiębiorców (obok osób fizycznych i prawnych), także jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, utworzonych zgodnie z przepisami prawa, jeżeli przedmiot ich działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej.
Powołany przepis stał się przedmiotem zróżnicowanej oceny na gruncie prawa cywilnego w odniesieniu do spółek - od wyraźnego stwierdzenia, że przepis ten nie odnosi się do spółek cywilnych, nawet gdy prowadzą przedsiębiorstwo, gdyż spółki cywilne nie mają przymiotu jednostki organizacyjnej i nie są podmiotami gospodarczymi - przedsiębiorcami, po próby konstruowania podmiotowości prawnej spółek cywilnych prowadzących przedsiębiorstwo w sposób zbliżony do statusu prawnego spółki jawnej, tj. na wzór tzw. ułomnych osób prawnych.
Spółka cywilna jako wyodrębniona (organizacyjnie i majątkowo) grupa osób realizujących wspólny cel gospodarczy wykazuje cechy jednostki organizacyjnej, rozumianej jako twór społeczny, przejawiający się w postaci zorganizowanej formy działalności ludzkiej. W literaturze podkreśla się nawet, że spółka cywilna nie jest tylko umową, lecz utworzoną na mocy umowy organizacją wspólników, uregulowaną przez prawo (lecz nie podmiotem prawa). W tym więc szerokim rozumieniu spółka cywilna ma cechy jednostki organizacyjnej. Nie jest to jednak jednostka organizacyjna w rozumieniu tzw. ułomnej osoby prawnej z uwagi na zbyt prosty sposób zorganizowania spółki cywilnej, wyrażający się m.in. w braku wyodrębnionego (własnego) majątku, braku zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Brak jest też w prawie upadłościowym przepisu, który przyznawałby spółce cywilnej - tak jak np. spółce jawnej - zdolność upadłościową.
Spółka cywilna nie była również kupcem rejestrowym (przedsiębiorcą) na tle przepisów KH. W związku z tym spółka cywilna jako organizacja wspólników nie była wpisywana do rejestru handlowego, nie mogła występować pod firmą ani udzielać prokury.
W literaturze trafnie zwraca się uwagę, że ważne znaczenie dla możliwości uznania spółki cywilnej, jako jednostki organizacyjnej, za przedsiębiorcę (w rozumieniu przepisów GospU) ma odpowiedź na pytanie - na czyj rachunek jest prowadzona działalność gospodarcza: spółki czy wspólników. Jeśli przyjąć, że prowadzenie działalności gospodarczej na czyjś rachunek oznacza, że ten ktoś musi mieć możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków związanych z tą działalnością (zdolność prawną), to przedsiębiorcami mogą być tylko wspólnicy gdyż sama spółka cywilna nie ma żadnej zdolności prawnej. Szczególna sytuacja wspólników spółki cywilnej jako przedsiębiorców wyraża się w tym, że prowadzą oni działalność gospodarczą w oparciu o wspólny majątek (któremu żaden przepis nie przyznaje zdolności prawnej).